Viết nghị luận xã hội độc lập (không liên quan đến văn bản đọc hiểu).I. XÂY DỰNG DÀN Ý CHUNG CHO CHO ĐOẠN VĂN VÀ BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
1. Dàn ý chung cho đoạn văn nghị luận xã hội:
- Câu mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận, bày tỏ quan điểm cá nhân.
- Các câu phát triển đoạn:
+ Đặt ra câu hỏi phù hợp với vấn đề nghị luận và trả lời câu hỏi: Quá trình viết câu trả lời cần có sự kết hợp giữa lí lẽ, dẫn chứng; sử dụng kết hợp các thao tác lập luận để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận.
+ Rút ra bài học nhận thức, hành động cho bản thân.
- Câu kết đoạn: Khẳng định vai trò/ ý nghĩa của vấn đề nghị luận.
2. Dàn ý chung cho bài văn nghị luận xã hội
2.1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
2.2. Thân bài:
- Giải thích từ ngữ, khái niệm làn rõ bản chất vấn đề nghị luận (nếu cần). bày tỏ quan điểm của cá nhân về vấn đề nghị luận.
- Trình bày các khía cạnh của vấn đề, trả lời các câu hỏi:
+ Vì sao lại đặt ra vấn đề?
+ Vấn đề có ý nghĩa với cá nhân, cộng đồng như thế nào?
+ Cần có những điều kiện gì để thực hiện vấn đề được nêu ra?
+ Sử dụng những dẫn chứng nào để chứng minh cho lí lẽ của bài viết?
+ Bàn luận, mở rộng vấn đề nghị luận, trả lời các câu hỏi sau:
+ Vấn đề được nhìn dưới những góc nhìn khác nào?
+ Có những quan điểm trái chiều nào về vấn đề cần bác bỏ? Vì sao?
- Rút ra bài học nhận thức, hành động cho bản thân.
2.3. Kết bài: Khái quát lại ý nghĩa của vấn đề trong đời sống thực tại.
II. DẠNG ĐỀ YÊU CẦN VIẾT NGHỊ LUẬN XÃ HỘI CÓ LIÊN QUAN ĐẾN PHẦN ĐỌC HIỂU.
Đề thi thường yêu cầu học sinh phát biểu suy nghĩ về một vấn đề xã hội lấy nội dung của văn bản đọc hiểu. Đó có thể là một ý, một vấn đề đặt ra trong văn bản hoặc một câu có ý nghĩa trích từ văn bản đã cho.
Ví dụ: Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu:
Leo lên đỉnh núi không phải để cắm cờ mà là để vượt qua thách thức, tận hưởng bầu không khí và ngắm nhìn quang cảnh rộng lớn xung quanh. Leo lên đỉnh cao là các em có thể nhìn ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận ra các em. Hãy đến Paris để tận hưởng cảm giác đắm chìm trong Paris chứ không phải lướt qua đó để ghi Paris vào danh sách các địa điểm mà các em đã đi qua và tự hào mình là con người từng trải. Tập luyện những suy nghĩ độc lập, sáng tạo và táo bạo không phải để mang lại sự thỏa mãn cho bản thân mà là để đem lại lợi ích cho 6,8 tỷ người trên trái đất của chúng ta. Rồi các em sẽ phát hiện ra sự thật vĩ đại và thú vị mà những kinh nghiệm trong cuộc sống mang lại, đó là lòng vị tha mới chính là điều tốt đẹp nhất mà các em có thể làm cho chính bản thân mình. Niềm vui lớn nhất trong cuộc đời thực ra lại đến vào lúc các em nhận ra rằng các em chẳng có gì đặc biệt cả.
Bởi tất cả mọi người đều như thế.
(Trích Bài phát biểu tại buổi lễ tốt nghiệp trường trung học Wellesley của thầy Hiệu trưởng David McCullough – theo http://ehapu.edu.vn, ngày 5/6/2012)
Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trĩnh bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần đọc hiểu: Leo lên đỉnh cao là để các em có thể nhìn ngắm thế giới chứ không phải để thế giới nhận ra các em.
Hướng dẫn cách làm bài: