Kỳ thi cuối cùng của thời áo trắng đang dần tới. Chỉ còn 60 ngày nữa thôi là 2k8 bước vào thử thách cam go ấy. Với tâm huyết của hơn 30 năm dạy học, cô gửi tới 2k8 lời khuyên trước khi các em bước vào kỳ thi đối với việc ôn tập môn Ngữ Văn
1. Đổi mới tư duy: "Học kỹ năng, không học thuộc văn mẫu"
Điểm khác biệt lớn nhất của chương trình 2018 là đề thi sử dụng liệu ngoài sách giáo khoa. Do đó, việc học thuộc lòng các bài văn mẫu về một tác phẩm cụ thể không còn là "phao cứu sinh".
- Hệ thống hóa đặc trưng thể loại: Thay vì ôn từng bài, hãy giúp các em nắm chắc đặc trưng của từng thể loại (Truyện ngắn, Thơ, Nghị luận, Kịch...).
- Công thức hóa cách làm: Ví dụ, khi gặp một văn bản truyện mới, các em cần biết tự động phân tích: Cốt truyện, nhân vật, ngôi kể, và thông điệp.
2. Chiến thuật "Ăn chắc" phần Đọc hiểu (4.0 điểm)
Đây là phần dễ lấy điểm nhưng cũng dễ mất điểm lẻ tẻ do trả lời không đúng trọng tâm.
- Nhận diện đúng yêu cầu: Phân biệt rõ các mức độ: Nhận biết (Tìm thông tin), Thông hiểu (Tại sao? Tác dụng?), và Vận dụng (Bài học rút ra).
- Kỹ thuật trả lời: Hướng dẫn các em trả lời trực diện, không viết lan man. Với câu hỏi về tác dụng của biện pháp tu từ, luôn phải đảm bảo công thức: Tên biện pháp + Nội dung biểu đạt + Hiệu quả nghệ thuật/Thái độ tác giả.
3. Nghị luận xã hội: "Hơi thở cuộc sống và quan điểm cá nhân"
Với chương trình mới, bài viết NLXH đòi hỏi sự trải nghiệm và tư duy phản biện cao hơn.
- Cập nhật thời sự: Khuyến khích các em quan sát các vấn đề nóng hổi (AI, văn hóa ứng xử trên mạng, sống xanh, áp lực đồng lứa...).
- Xây dựng sơ đồ tư duy: Đừng viết dài, hãy viết sâu. Một bài viết có dẫn chứng thực tế, sinh động và có cái nhìn đa chiều sẽ luôn được điểm cao hơn những bài viết sáo rỗng.
4. Nghị luận văn học: Làm chủ "Kỹ năng so sánh và liên hệ"
Dù đề bài là một văn bản mới, nhưng các em vẫn có thể lấy những kiến thức đã học trong SGK để làm tư liệu so sánh.
- Luyện viết đoạn văn/bài văn theo thao tác: Tập trung vào các kỹ năng phân tích đặc điểm nhân vật, phân tích ngôn ngữ thơ, và đặc biệt là kỹ năng đánh giá giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản.
- Rèn luyện tốc độ: Trong 60 ngày này, mỗi tuần hãy cho các em viết ít nhất 2 bài thi trọn vẹn trong thời gian 120 phút để rèn áp lực phòng thi và cách phân phối thời gian (thường là 20p Đọc hiểu - 30p NLXH - 70p NLVH).
5. Tâm thế và bút pháp
- Chữ viết và trình bày: 30 năm chấm thi, tôi nhận thấy một bài văn sạch sẽ, chữ dễ đọc, tách đoạn rõ ràng luôn gây thiện cảm rất lớn với giám khảo.
- Khơi gợi cảm hứng: Hãy nhắc các em rằng môn Văn không chỉ là thi cử, mà là cách các em học cách thấu hiểu con người và cuộc sống. Khi tâm hồn thoải mái, câu chữ sẽ tự nhiên mà tuôn chảy.